न्यूज अभियान
हरेक खबर विशेष खबर

आर्थिक अनियमिततामा ‘शून्य सहनशीलता’देखि सीमा अपराध, लागूऔषध र सामाजिक सञ्जालको दुरुपयोगसम्म निगरानी बढाउन निर्देशन

काठमाडौं । सशस्त्र प्रहरी बल नेपालका महानिरीक्षक नारायणदत्त पौडेलले संगठनको उद्देश्य, मर्यादा र व्यावसायिकतालाई सर्वोच्च प्राथमिकतामा राखेर देश र जनताको सुरक्षामा खटिन सम्पूर्ण सशस्त्र प्रहरी कर्मचारीलाई कडा निर्देशन दिएका छन्।

सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल प्रधान कार्यालयमा साउन २६ गते आयोजित समादेशक, गणपति तथा गुल्मपतिको कमाण्ड अनुशिक्षण तालिम समापन समारोहमा महानिरीक्षक पौडेलले राष्ट्र र संगठनको प्रतिष्ठाभन्दा माथि कोही पनि नरहेको स्पष्ट गर्दै गलत नियतका साथ काम गर्ने जुनसुकै दर्जाका कर्मचारीमाथि कारबाही हुने चेतावनी दिएका हुन्। उनको निर्देशनको मुख्य सन्देश स्पष्ट थियो—दर्जाको आड, पहुँचको प्रभाव वा कसैको संरक्षणमा गल्तीबाट उम्किने दिन सकिएको छ।

‘प्रभाव पारेर उम्किन्छु’ भन्ने सोच त्याग्न चेतावनी महानिरीक्षक पौडेलले कार्यक्षेत्रमा खटिँदा गलत नियतका साथ काम गर्ने कर्मचारी कारबाहीको भागीदार बन्ने स्पष्ट गरे। कसैलाई प्रभावमा पारेर कारबाहीबाट जोगिन सकिन्छ भन्ने मानसिकता तत्काल त्याग्न उनले निर्देशन दिए।

संगठनभित्र अनुशासन, इमानदारी र जिम्मेवारीलाई कमजोर पार्ने प्रवृत्तिले अन्ततः संगठनकै प्रतिष्ठामा क्षति पुर्‍याउने भएकाले कमाण्डमा जाने अधिकृतहरू अझ बढी जिम्मेवार बन्नुपर्ने उनको जोड थियो। उनको यो अभिव्यक्तिलाई सशस्त्र प्रहरीभित्र कमाण्ड तहबाटै जवाफदेहिता र अनुशासन कडाइ गर्ने संकेतका रूपमा हेरिएको छ।

‘BIRD’ अवधारणालाई प्राथमिकता महानिरीक्षक पौडेलले सरकारको नतिजामा आधारित शासकीय प्रबन्धसँगै सशस्त्र प्रहरी बलको सीमा सुरक्षा, आन्तरिक सुरक्षा, राजस्व संकलनमा सहयोग र विपद् व्यवस्थापनमा परिचालन (BIRD) अवधारणालाई प्राथमिकतामा राखेर काम गर्न निर्देशन दिए।

विशेषगरी आर्थिक अनियमिततामा शून्य सहनशीलताको नीति पूर्ण रूपमा कार्यान्वयन गर्नुपर्ने उनको स्पष्ट धारणा थियो। सशस्त्र प्रहरी कर्मचारीले आफ्नो जिम्मेवारी निर्वाह गर्दा सानो त्रुटिले समेत संगठनको विश्वसनीयता र राष्ट्रिय सुरक्षामा गम्भीर असर पार्न सक्ने भएकाले प्रत्येक निर्णय र गतिविधिमा व्यावसायिक सावधानी अपनाउनुपर्ने उनले बताए। सीमा सुरक्षादेखि सामाजिक सञ्जालसम्म ‘अलर्ट’ पौडेलले सुरक्षा चुनौती अब परम्परागत सीमामा मात्र सीमित नरहेको संकेत गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय, क्षेत्रीय र राष्ट्रिय सुरक्षा परिस्थितिको निरन्तर विश्लेषण गर्न कमाण्डरहरूलाई निर्देशन दिए।

राष्ट्रियस्तरमा भइरहेका विरोध कार्यक्रम, विपद्, सीमा अपराध तथा सामाजिक सञ्जालको दुरुपयोगबाट उत्पन्न हुनसक्ने जोखिमबारे समयमै जानकारी लिएर आवश्यक सुरक्षा रणनीति बनाउनुपर्ने उनको भनाइ थियो। विशेषगरी मिसइन्फर्मेसन, डिसइन्फर्मेसन र हेट स्पिचले सामाजिक तथा सुरक्षा वातावरणमा पार्नसक्ने प्रभावलाई गम्भीर रूपमा लिन उनले निर्देशन दिए। सामाजिक सञ्जालको प्रयोग गर्दा संगठनको मर्यादा र व्यावसायिक आचारसंहितालाई ध्यान दिनुपर्ने भन्दै उनले कर्मचारीलाई डिजिटल गतिविधिमा समेत सचेत रहन आग्रह गरे।

सीमा अपराधमा ‘विशेष चनाखो’

सीमा सुरक्षालाई सशस्त्र प्रहरीको प्रमुख जिम्मेवारीमध्ये एकका रूपमा औंल्याउँदै महानिरीक्षक पौडेलले सीमा अपराध नियन्त्रणमा कुनै प्रकारको लापरवाही नगर्न निर्देशन दिए। लागूऔषध ओसारपसार, मानव बेचबिखन, तेस्रो मुलुकका नागरिकको अनधिकृत प्रवेश तथा चोरी–तस्करी नियन्त्रणमा विशेष चनाखो भएर काम गर्नुपर्ने उनको निर्देशन थियो।

सीमा क्षेत्रमा खटिएका युनिटहरूले सम्बन्धित सरोकारवाला निकाय तथा सीमापारका समकक्षी सुरक्षा निकायसँग आवश्यक समन्वय गरी परिचालन हुनुपर्ने उनले बताए। यसले सीमा सुरक्षा अब केवल नाकामा जनशक्ति तैनाथ गर्ने विषय नभई सूचना, समन्वय, प्रविधि र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यमा आधारित सुरक्षा प्रणालीका रूपमा अघि बढाउनुपर्ने सन्देश दिएको छ।

‘सानो कमजोरी’ले ठूलो क्षति निम्त्याउन सक्छ

महानिरीक्षक पौडेलले फिल्डमा हुने सामान्य कमजोरी वा लापरवाहीले समेत अपूरणीय घटना र ठूलो क्षति निम्त्याउन सक्ने चेतावनी दिए। सुरक्षा निकायका लागि ‘पछि सच्याउँला’ भन्ने मानसिकता घातक हुने भन्दै उनले सम्भावित जोखिमको पूर्वानुमान गरी तयारी अवस्थामा रहन कमाण्डरहरूलाई निर्देशन दिए।

विशेषगरी विपद्, आगलागी, आन्दोलन, सीमा अपराध तथा अन्य आकस्मिक परिस्थितिमा २४ सै घण्टा अपरेशनल तत्परता कायम राख्नुपर्ने उनको जोड थियो। प्रत्येक युनिटमा ‘फायरफाइटिङ टिम’ आगलागीका सम्भावित घटना नियन्त्रणका लागि सशस्त्र प्रहरी बल नेपालका सबै युनिटमा फायरफाइटिङ टिम तयारी अवस्थामा राख्न महानिरीक्षक पौडेलले निर्देशन दिएका छन्।

आगलागीजस्ता दुर्घटना दोहोरिन नदिन पूर्वतयारी, सुरक्षा सतर्कता र तत्काल उद्धार तथा नियन्त्रणका संयन्त्रलाई प्रभावकारी बनाउनुपर्ने उनले बताए। यसले सुरक्षा निकायभित्र ‘घटना भएपछि प्रतिक्रिया’भन्दा घटना हुनुअघि नै जोखिम न्यूनीकरण र तयारीलाई प्राथमिकता दिन खोजिएको देखिन्छ।

‘असल नियत’को संरक्षण, बदनियतमा कारबाही महानिरीक्षक पौडेलले इमानदारीपूर्वक र असल नियतले जिम्मेवारी निर्वाह गर्ने कर्मचारीलाई संगठनले उच्च मूल्यांकन र संरक्षण गर्ने स्पष्ट गरे। तर व्यक्तिगत स्वार्थ, आर्थिक अनियमितता वा गलत नियतका साथ जिम्मेवारीको दुरुपयोग गर्ने कर्मचारीलाई कुनै प्रकारको संरक्षण नहुने उनको सन्देश थियो। यसरी उनले संगठनभित्र एउटा स्पष्ट रेखा कोर्न खोजेका छन्—इमानदार काम गर्ने कर्मचारीलाई संरक्षण, बदनियतपूर्ण काम गर्नेलाई कारबाही।

कमाण्ड तहमा जाने अधिकृतहरूले यही मापदण्डलाई व्यवहारमा लागू गर्न सके संगठनको अनुशासन, मनोबल र जनविश्वास थप मजबुत हुने अपेक्षा गरिएको छ। ‘शिक्षालयलाई उत्कृष्टताको केन्द्र’ बनाउने लक्ष्य महानिरीक्षक पौडेलले सशस्त्र प्रहरीका तालिम शिक्षालयलाई व्यावसायिक उत्कृष्टताको केन्द्रका रूपमा विकास गर्न निर्देशन दिए। प्रविधिमा आधारित तालिम, व्यावहारिक सीप विकास र आधुनिक सुरक्षा चुनौतीअनुकूल प्रशिक्षणलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने उनले बताए। परम्परागत तालिम पद्धतिमात्र पर्याप्त नहुने भन्दै उनले सुरक्षा क्षेत्रमा विकसित भइरहेका प्रविधि, अपराधका नयाँ स्वरूप र बदलिँदो सुरक्षा चुनौतीअनुसार जनशक्तिको क्षमता अभिवृद्धि गर्नुपर्ने संकेत गरेका छन्।

कमाण्डमा जाने अधिकृतका लागि स्पष्ट सन्देश कार्यक्रममा विभागीय प्रमुखहरू सशस्त्र प्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षक बंशी राज दाहाल, गणेशबहादुर ठाडामगर र अञ्जनीकुमार पोखरेलले समेत कमाण्डमा जान लागेका अधिकृतहरूलाई त्रुटिरहित ढंगबाट सीमा सुरक्षा, अपरेशनल तथा प्रशासनिक जिम्मेवारी पूरा गर्न निर्देशन दिए। यससँगै सशस्त्र प्रहरी नेतृत्वले नयाँ कमाण्ड तहलाई अनुशासन, व्यावसायिकता, आर्थिक पारदर्शिता र अपरेशनल तयारीलाई केन्द्रमा राखेर अघि बढ्न स्पष्ट मार्गनिर्देशन दिएको छ। अब चुनौती निर्देशन दिनुमा होइन, त्यसलाई फिल्डमा कति कडाइका साथ कार्यान्वयन गरिन्छ भन्नेमा छ।

किनकि सशस्त्र प्रहरीको वास्तविक परीक्षा कार्यालयको बैठकमा होइन—सीमाको चौकी, राजस्व नाका, विपद्को घटनास्थल, आन्दोलनको भीड र नागरिकसँग प्रत्यक्ष सम्पर्क हुने मैदानमै हुनेछ। त्यहीँबाट तय हुनेछ—महानिरीक्षक पौडेलको ‘शून्य सहनशीलता’ केवल निर्देशन हो कि संगठनभित्र व्यवहारमै लागू हुने नयाँ कार्यसंस्कृतिको सुरुवात।